از گذشته تاکنون تدریس مناسب و فوق العاده برخی از مدرسان باعث ایجاد انگیزه، پیشرفت و تغییر مسیر زندگی بسیاری از دانش آموزان شده است. برعکس گاهی روش تدریس و رفتار نامناسب مدرس، ذوق و علاقه دانش آموز را از بین برده و او را از ادامه بهتر مسیر باز می دارد. بنابراین مدرسین باید مهارت های تدریس خود را افزایش دهند.  هر مدرسی برای اینکه بتواند در زمینه تدریس خود پیشرفت داشته باشد باید به دنبال کشف راه هایی برای ایجاد تنوع و کیفیت در جلسات تدریس خود باشد. در ادامه به روش هایی برای تدریس بهتر که موجب موفقیت بیشتر مدرسان و دانش آموزان می شود اشاره می کنیم. 

 

راه هایی برای بهتر تدریس کردن

 

بهبود روش های تدریس تاثیر چشم گیری در بهبود عملکرد تحصیلی دانش آموزان دارد. برخی از راه های یک تدریس اثر بخش عبارتند از:

 

شناخت دانش آموزان:

 

اطلاع از استعداد و سطح علمی دانش آموز به تنظیم فعالیت های یادگیری معلم کمک می کند.  زمانی که از سطح دانش آموز مطلع باشیم بهتر می توانیم تشخیص دهیم که تدریس را از چه نقطه ای شروع کنیم و به چه شیوه و چه میزانی آن را ادامه دهیم.

 

ایجاد محیط امن برای آموزش:

 

لازمه یک آموزش مناسب و به دنبال آن یادگیری قوی فراهم کردن محیطی امن توسط مدرس برای جلسات آموزش است. محیطی که در آن دانش آموزان بتوانند با آرامش به صحبت های مدرس گوش فرادهند و بدون احساس ترس یا مورد تمسخر قرار گرفتن سوالاتی که در ذهنشان شکل می گیرد را مطرح سازند. مدرس باید بتواند با ایجاد یک محیط عاری از استرس و نگرانی اعتماد به نفس دانش آموزان را بالا ببرد. نظرخواهی از دانش آموزان و اهمیت دادن به سلایق آن ها در ایجاد یک فضای اعتماد برانگیز بسیار موثر است.

 

همچنین بخوانید: 15 راهکار تاثیر گذار برای کاهش استرس و اضطراب

 

مدرس با انگیزه:

 

 

در کنار تجربه و دانش کافی، انگیزه و اراده بالای مدرس یکی از شرط های لازم برای روش تدریس موفق است. زمانی که مدرس با علاقه و اشتیاق به آموزش می پردازد این حس خوب به دانش آموزان نیز منتقل می شود و بی شک در نوع آموزش و به طبع آن یادگیریِ بهتر دانش آموزان موثر واقع می شود. در صورتی که مدرس اشتیاق کافی برای آموزش نداشته باشد نمی تواند رابطه خوبی با دانش آموزان برقرار کند، جلسات آموزش خسته کننده می شود و روند یادگیری به کندی پیش می رود.

 

بیان هدف آموزش:

 

یکی از مواردی که بسیاری از مدرسان در آموزش های خود از آن غافل هستند و بی توجه به آن به امر تدریس می پردازند، بیان هدف از تدریس موضوع مورد نظر است. وقتی که شاگردان مطلع شوند که چرا باید موضوع یا مبحثی را یاد بگیرند ذهن آن ها برای یادگیری موضوع آماده تر و کنجکاو می شود.  این آمادگی و کنجکاوی سبب می شود تا آموزش را به شکل بهتری درک کنند و در حافظه بلند مدت آن ها بماند. بهتر است که مدرس در همان ابتدای جلسه آموزش دلایل و هدف آموزش خود را با خلاقیت و به شیوه های جالب برای دانش آموزان شرح دهد.

 

همچنین بخوانید:  قوانین، آموزش و نمونه هدف گذاری و برنامه ریزی موفق

 

تدریس دانش آموز محور:

 

در روش دانش آموز محور، دانش آموزان نسبت به روش های سنتی تدریس فعالیت بیشتری در کلاس دارند. در این روش یادگیری بیشتری بر پایه اکتشاف قرار دارد و دانش آموزان خود مسئول پیدا کردن مسیر یادگیری هستند. به عبارت ساده تر مدرسین به جای پاسخ به این سوال که «خب امروز چه کاری باید انجام دهم؟» باید به این سوال پاسخ بدهند که « خب امروز دانش آموزانم چه کارهایی باید انجام بدهند؟». وقتی دانش آموز ان نقش بیشتری در آموزش داشته باشد، قطعاً توجه آن ها  به آموزش بیشتر می شود.

 

ساده کردن آموزش:

 

یکی از مهارت های مدرسان حرفه ای  توانایی ساده و واضح کردن موضوع آموزش برای یادگیرنده ها است. هر چه موضوع آسان تر و ساده تر مطرح شود، یادگیری سریع تر انجام شود و یادآوری آن نیز راحت تر صورت می گیرد. در هر حوزه ای نیاز است که آموزش متناسب با میزان درک و فهم یادگیرندگان باشد.

 

همچنین بخوانید15 راهکار سریع برای مدیریت و غلبه بر ترس از سخنرانی

 

مرور و تکرار نکات مهم:

 

همیشه یک یادگیری صحیح آمیخته با مرور و تکرار است. زمانی که مبحث مورد نظر به دفعات تکرار شود وارد حافظه بلند مدت می شود و با گذشت زمان بازیابی آن راحت تر صورت می گیرد.

 

همچنین بخوانید: موثرترین راهکارها برای تقویت حافظه و افزایش یادگیری

 

پرسش:

 

 

یک  ایده خوب برای روش تدریس شروع آن با یک پرسش جالب مربوط به موضوع مورد نظر است. یک پرسش عمیق که ذهن دانش آموزان را درگیر خود کند باعث می شود دانش آموزان کنجکاوی بیشتری برای گوش دادن و یادگرفتن پیدا کنند. پرسش در وسط جلسه نیز باعث تمرکز دانش آموزان بر روی مبحث مورد نظر می شود. مدرس باید فضای جلسه تدریس را به گونه ای مدیریت کند که دانش آموزان نیز بتوانند سوالات خود را به راحتی مطرح کنند و از ندانستن بیم نداشته باشند.

 

مطالعه مداوم:

 

در کنار رعایت تمامی نکات برای رسیدن به یک تدریس بهتر، مطالعه مداوم از اهمیت بالایی برخوردار است. در واقع خود این مطالعه و بالا بردن آگاهی مدرس می شود شما با صدها شیوه دیگر برای داشتن یک تدریس خوب آشنا شود. بنابراین به مدرسین جوان توصیه می شود تا جایی که می توانند اطلاعات خود را به روزرسانی کنند و با شیوه های مدرن تدریس آشنا شوند.

 

انواع روش های تدریس:

 

روش تدریس به مجموعه فعالیت هایی گفته می شود که  مدرس با توجه به امکاناتی که در اختیار دارد برای آموزش به دانش آموزان خود انجام می دهد. روش تدریس انواع مختلفی دارد که عبارتند از:

 

روش نمایشی:

 

روش تدریس نمایشی بر مبنای مشاهده است  و زمانی به کار می رود که مدرس قصد دارد نحوه انجام کاری را آموزش دهد. برای این روش ابتدا وسایل و امکانات لازم جهت تدریس آماده می شود سپس مدرس هدف از تدریس و فایده آن را برای دانش آموزان توضیح می دهد. بعد از این که دانش آموزان با هدف تدریس آشنا شدند مدرس به صورت عملی شروع به آموزش مطلب مورد نظر می کند. در پایان مدرس به سوالات دانش آموزان پاسخ می دهد. مدرس باید مطمئن شود که دانش آموزان تدریس مورد نظر را به خوبی درک کرده اند. این روش به دلیل دیداری بودن آن مورد علاقه بسیاری از دانش آموزان است.

 

همچنین بخوانید: چگونه فن بیان خوبی داشته باشیم؟ نکاتی برای تقویت فن بیان

 

روش آزمایشی:

 

در این روش تدریس وسایل مورد نیاز در اختیار دانش آموز قرار می گیرد و او باید بتواند با گوش دادن به توضیحات مدرس خود آزمایش را انجام دهد. مدرس در این شیوه در نقش راهنما ظاهر می شود و در تمامی مراحل دانش آموز را برای انجام آزمایش هدایت می کند. از مزایای این روش یادگیری بهتر به دلیل تجربه مستقیم، برانگیختن کنجکاوی و فرصت کشف کردن به دانش آموز است. از معایب آن می توان به صرف هزینه زیاد، نیاز به مدرسین توانا و امکان اجرای غلط دانش آموز اشاره کرد.

 

روش گروهی:

 

یک روش تدریس مورد علاقۀ بسیاری از دانش آموزان، روش بحث گروهی است. در این روش ابتدا مدرس قوانین گروه را مشخص می کند و همه شرکت کنندگان ملزم به رعایت قوانین هستند. پس از آن که موضوع مشخص شد، هر کدام از اعضای گروه عقاید و تجربیات خود را در مورد موضوع مورد نظر بیان می کنند. مدرس نقش هدایت گر گروه را دارد تا این بحث و گفتگو به نتیجه برسد. این روش باعث تقویت حس همکاری و اعتماد به نفس در دانش آموزان می شود.

 

همچنین بخوانید: افزایش تمرکز | بهترین راهکار ها برای تمرکز و دقت بیشتر

 

روش حل مسئله:

 

 

 در این روش دانش آموز با یک مسئله رو به رو می شود و در ذهن خود جستجو می کند تا پاسخ هایی برای آن پیدا کند. برای رسیدن به راه حل منابع مختلف را مطالعه می کند سپس با توجه به اطلاعات نتیجه گیری می کند. معلم در این روش نقش راهنما را دارد و دانش آموز می تواند در صورت نیاز با او در تماس باشد. از مزایای این روش تدریس فعال بودن دانش آموز و حس مسئولیت پذیری او است. از معایب آن نیاز به معلمان پژوهشگر و تعداد کم دانش آموزان است.

 

الگوی پیش سازمان دهنده:

 

در روش الگوی پیش سازمان دهنده، مدرس از کلیات به سمت جزئیات می رود. به این صورت که اطلاعات قبلی و مطالبی که در گذشته دانش آموز یاد گرفته است را بیان می کند سپس به سراغ مطالب جدید می رود و آن ها را تدریس می کند. در توضیح مطالب جدید برای درک بیشتر دانش آموز از مثال ها و نمونه ها استفاده می کند. تنها چیزهایی که در این روش موردنیاز است کتاب و کلاس درس است. از مزایای این روش بهره برداری زیاد در یک زمان کوتاه، مناسب برای دروس نظری و قرار گیری اطلاعات به طور منظم در ساخت شناسی دانش آموز است. از معایب این روش تدریس توجه کمتر به علاقه ونیاز دانش آموز، فعالیت بیشترمعلم و فعالیت کم دانش آموز، ارتباط کم محتوای آموزشی با زندگی واقعی دانش آموز است.

 

همچنین بخوانید: بهترین راه های افزایش اعتماد به نفس

 

آموزش انفرادی:

 

روش های آموزش انفرادی که بیشتر دانش آموز محور است، انواع مختلفی دارد. یادگیری در حد تسلط، تدریس خصوصی، آموزش برنامه ای، آموزش به وسیله کامپیوتر از آموزش های انفرادی هستند. در این روش ها آموزش بر حسب توانایی و استعداد دانش آموز مورد نظر پیش می رود و مدرس  تدریس خود را با دانش آموز هماهنگ می کند.

 

نتیجه گیری

مدرسین به عنوان مهمترین جز سیستم آموزشی باید مهارت های تدریس خود را ارتقا دهند. یکی از نکات مهم آشنایی با انواع شیوه های تدریس است که در این مقاله به آن ها اشاره کردیم. مدرسین باید با توجه به توانایی خود و دانش آموزان بهترین روش تدریس را انتخاب کنند. به نظر شما چه راه کارهایی دیگری برای تدریس وجود دارد که می تواند دانش آموزان را به یادگیری ترغیب کند؟ نظرات و تجربیات خود را با ما در میان بگذارید.

 

مقالات پیشنهادی یادا:

معرفی و خلاصه کتاب ثروتمندترین مرد بابل

چگونه بهترین خودمان باشیم؟ موفقیت در زندگی

چطور خواب راحتی داشته باشیم؟

معرفی و خلاصه کتاب قورباغه ات را قورت بده اثر برایان تریسی

کاریزما چیست؟ چطور کاریزماتیک شویما