راه هایی برای کنترل خشم و پرخاشگری

 

خشم یکی از احساسات طبیعی انسان است که به خودی خود مشکلی ایجاد نمی کند. اما در صورت شدت یافتن و عدم مدیریت به رفتار پرخاشگرانه ختم می شود. در واقع رفتار مذکور نوعی واکنش به این احساس است که به شکل بدنی یا کلامی صورت می گیرد. کنترل این احساسات و رفتارها یک مهارت است که آموزش صحیح آن از بروز بسیاری از اتفاقات ناگوار جلوگیری می کند. با توجه به اهمیت موضوع، مقاله پیش رو به بررسی راه های کنترل خشم اختصاص داده شده است. یادا را تا پایان همراهی کنید.

 

خشم چیست؟

 

خشم  به دلیل مواجهه با شکست و ناکامی در زندگی، کار، تحصیل و ... ایجاد می شود. در واقع این حس زمانی شکل می گیرد که موانع درونی یا بیرونی مسیر رسیدن به هدف را سد کرده باشند. این واژه با پرخاشگری کاملاً متفاوت است. رفتار پرخاشگرانه تحت تاثیر احساس خشم شکل می گیرد. بروز این رفتار مختص افرادی است که احساس ضعف، ترس و نا امنی داشته و خود را در معرض خطر می بینند. هدف از آن نیز آسیب رساندن به دیگران است. صدمه می تواند به صورت کلامی، رفتاری یا فکری باشد. همچنین فرد به صورت مستقیم یا غیرمستقیم به رفتار پرخاشگرانه اقدام کنند.  

 

دلایل خشم و عصبانیت چیست؟

 

دلایل مختلفی برای خشونت و عصبانیت عنوان شده که برخی منشا درونی و برخی دیگر منشا بیرونی دارند. گاهی اوقات خود فرد مسئول اصلی بروز این نوع از احساسات و رفتارها است؛ به عنوان مثال می توان به استرس و اضطراب، خلق و خو، وراثت، نداشتن اعتماد به نفس، حسادت، سوءظن و تغییرات هورمونی اشاره کرد. مشغله فراوان، موقعیت بد اجتماعی و خانوادگی، اتفاقات بد زندگی در گذشته، مشکلات مالی، مشکلات خانوادگی تشنگی و گرسنگی نیز از  موارد دیگری هستند که می توانند به عنوان عوامل محیطی، تحریک کننده خشم باشند.

 

خشم و پرخاشگری همسر

 

خشم و پرخاشگری همسر

 

خشونت همانند یک طوفان است که هر آنچه در مسیر خود می بیند را به سمت نابودی می کشاند. به همین دلیل کنترل آن برای حفظ زندگی زناشویی از اهمیت بسیاری برخوردار است. ابراز خشمگینی به شکل رفتار پرخاشگرانه، بدگویی و یا واکنش های فیزیکی موجب رنجش و ناراحتی همسر و سایر اعضای خانواده می شود. خشمگینی همسر معمولاً از نارضایتی جنسی یا کمبود عاطفی نشات می گیرد. بنابراین با صحبت کردن و یک گفتگوی منطقی می توان بخش زیادی از مشکلات را حل کرد.

اختلالات هورمونی می­ توانند یکی دیگر از دلایل خشم باشند. به عنوان مثال پایین بودن سطح هورمون تستوسترون مردان را بیش از هر زمان دیگری مستعد نوسانات روحی، عصبی و اخلاقی می کند. افزایش هورمون کورتیزول یا استرس نیز نقشی مشابه پایین بودن هورمون تستوسترون ایفا می کند. هورمون شادی یا سروتونین نیز در صورت کاهش می تواند موجب اختلال در خواب، بدخلقی و کاهش کیفیت روابط زناشویی شود.

 

همچنین بخوانید: 10 تمرین برای دستیابی به آرامش درون

 

راه های کنترل خشم

 

کنترل خشم یکی از مهم ترین مهارت هایی است که هر فرد باید در زندگی بیاموزد. زیرا در برخی شرایط عدم کنترل این احساس به رفتارهای پرخطری ختم می شود که قابل جبران نیست. بسیاری از قتل ها در مشاجره یا نزاع های خیابانی نیز در نتیجه نبود همین مهارت رخ می دهند. از طرفی بی توجهی به کنترل این احساس فرد را به سمت بیماری های مختلفی سوق می دهد. زیرا خشم با افزایش استرس رابطه مستقیم داشته و موجب تضعیف سیستم ایمنی، تضعیف عضلات قلبی و اختلال در پمپاژ خون می شود. راه های کنترل خشم عبارتند از:

 

نفس عمق کشیدن:

نفس عمیق یک راهکار علمی و موثر برای بازگشت آرامش است. زیرا با کند کردن ضربان قلب میزان زیادی از هیجانات منفی را از بین می برد. تمرینات مختلفی برای نفس عمیق وجود دارد. نمونه ای از این تمرینات با خالی کردن ریه از هوا و یک دم 4 ثانیه ای از طریق بینی آغاز می شود. سپس 4 ثانیه نفس نگه داشته شده و به آرامی طی 8 ثانیه از طریق دهان خارج می شود.

 

همچنین بخوانید: 15 راهکار تاثیر گذار برای کاهش استرس و اضطراب

 

نوشیدن آب:

نوشیدن آب با کاهش ضربان قلب، فشار و آدرنالین خون، شرایط بدن را پایدار کرده و موجب آرامش بیشتر فرد می شود.

 

همچنین بخوانید: کاریزما چیست؟ چطور کاریزماتیک شویم ویژگی و تعریف شخصیت کاریزما

 

فکرکردن:

 

فکرکردن:

 

بسیاری از اتفاقات بد  به دلیل فکرنکردن افراد به عواقب کارهایشان رخ می دهد. شاید چند ثانیه فکر کردن به اینکه بعد از پرخاشگری کلامی یا بدنی چه دستاوردی حاصل می شود، افراد را از ادامه کار منصرف کند.

 

همچنین بخوانید:  قوانین، آموزش و نمونه هدف گذاری و برنامه ریزی موفق

 

حواس خود را پرت کردن:

فکرکردن به هر موضوعی جز آنچه موجب عصبانیت شده، آرامش را به فرد بازمی گرداند. به همین منظور می توان سر خود را با مسائلی از قبیل شمردن اعداد، کارهای خانه، قدم زدن، کتاب خواندن، وزرش، تلوزیون و ... گرم کرد.

 

همچنین بخوانید: 15 راهکار سریع برای مدیریت و غلبه بر ترس از سخنرانی

 

تغییر موقعیت:

تغییر موقعیت یکی از راهکارهای موثر برای کاهش هیجانات منفی در زمان عصبانیت است. به همین منظور می توان محل را ترک کرده و وارد فضای باز شد. تغییر موقعیت از هر حالتی (نشسته، ایستاده، خوابیده و ...) نیز برای آرامش بیشتر موثر است.

 

همچنین بخوانید: چگونه تغییر کنیم و به موفقیت برسیم؟ تغییر زندگی و شخصیت

 

بخشیدن و فراموش کردن:

اهمیت بخشش در رابطه با کنترل خشم و عصبانیت را می توان در کلام بزرگان پیدا کرد. مهماتما گاندی در رابطه با گذشت می گوید که افراد ضعیف هیچ وقت نمی توانند دیگران را ببخشند. زیرا این کار شیوه افراد قدرتمند است. آبراهام لینکن نیز می گوید که من دریافتم بخشیدن بیشتر از سختگیری یا تنبیه نتیجه می دهد.

 

همچنین بخوانید: بهترین راه های افزایش اعتماد به نفس و علائم کمبود اعتماد به نفس

 

برنامه ریزی:

با داشتن یک برنامه ریزی صحیح که در آن اهداف به درستی تعیین شده، می توان بر بخش زیادی از عصبانیت و خشم های روزمره غلبه کرد. زیرا فرد برای دستیابی به موفقیت آرامش خود را حفظ کرده و به سادگی از کنار مسائل و رفتارهای ناراحت کننده عبور می کند.

 

همچنین بخوانید: افسردگی چیست؟ تعریف، علائم و درمان افسردگی

 

پرخاشگری در کودکان

 

پرخاشگری در کودکان

 

پرخاشگری کودکان پدیده شایعی بوده و در واقع جزئی از فرآیند رشد به حساب می آید. البته والدین موظف هستند که شیوه صحیح کنترل احساسات و رفتارهای مختلف از جمله خشم را به کودکان خود بیاموزند. در غیراینصورت این رفتار خود را به شکل بی قراری، زودرنجی، آسیب به سایر کودکان و حیوانات نشان می دهد.

از عوامل بروز این حس در کودکان می توان به ناتوانی کودک در مهارت های مختلف و مشکلات خانوادگی اشاره کرد. ژنتیک نیز در این موضوع نقش زیادی دارد. در نتیجه پدران یا مادران پرخاشگر می توانند صفت خود را به فزندان خود انتقال دهند. بخش بزرگی از پرخاشگری کودکان به بدرفتاری والدین بازمی گردد. به عنوان مثال می توان به تنبیه بدنی، کودک آزاری، کمبود عاطفی، نگرفتن پاداش و ... اشاره کرد. دوستان نامناسب نیز می توانند این رفتار خود را به سایر کودکان منتقل کنند.  

 

همچنین بخوانید: رفع خجالتی بودن با نکات تاثیر گذار از بین بردن خجالت

 

نشانه خشم و پرخاشگری چیست؟

 

نشانه های خشونت به سه شکل بدنی، فکری و رفتاری می توانند در انسان نمود پیدا کنند. احساس گرمی و داغی بدن، سرخی پوست و چشم، لرزش دست، افزایش ضربان قلب، افزایش تنفس و گرفتگی عضلات از جمله نشانه های بدنی خشمگینی به شمار می روند. نشانه های رفتاری نیز شامل برچسب زدن، تهمت، بدگویی، بد دهنی، ذهن خوانی، پیشگویی، قضاوت ناعادلانه، باید و نباید کردن و ... است.

بارزترین نشانه رفتاری خشم، پرخاشگری می باشد. نشانه های این رفتار ممکن است کلامی و یا بدنی باشد. در نوع بدنی فرد رفتارهایی از قبیل بی توجهی به صحبت دیگران، انتقاد ناپذیری، تهمیت و ناسزاگویی از خود نشان می دهد. اما در نوع بدنی فرد با مشت و لگد زندن و صدمه زدن به اطرافیان خشم خود را تخلیه می کند.

 

همچنین بخوانید:  بهترین راهکار ها برای درمان تنبلی، بی حوصلگی و سستی

 

جوان پرخاشگر

 

جوان پرخاشگر

 

استفاده والدین از برخی مدل های نادرست تربیتی در سنین کودکی، جوانان پرخاشگر را در آینده تحویل جامعه می دهد. به عنوان مثال استفاده از تنبیه، کتک کاری، دعوا و سخت گیری می تواند این رفتار را در فرد نهادینه کند. وضعیت نابسامان زندگی مثل فقر، طلاق و یا غیبت طولانی مدت یکی از والدین از جمله دلایل پرخاشگری جوانان هستند. افسردگی، استرس و دوستان نامناسب و بزه کار نیز در این روند نقش دارند. رفتارهای این چنینی تا حد زیادی با آرام سازی محیط خانواده، گفتگو، ترک تنبیه، تحقیر و مشاجره، تقویت رفتارهای مثبت و مراجعه به روانشناس تغییر می کنند.

 

همچنین بخوانید: 10 نکته مهم در تصمیم گیری

 

نتیجه گیری

خشم یک حس طبیعی است که در شرایط مختلف بروز پیدا می کند. عدم کنترل این حس موجب بروز مشکلات فراوانی می شود. در وهله اول اینکه سیستم ایمنی بدن تضعیف شده و بدن بیشتر در معرض بیماری های مختلف قرار می گیرد. بخش اصلی مشکلات متوجه زمانی است که خشم به صورت پرخاشگری ابراز شود. انسان پرخاشگر رفتار خود را به دو شکل کلامی (تهمت، دروغ، ناسزاگویی و ...) و بدنی (کتک کاری اطرافیان و آزار و اذیت حیوانات) نشان می دهد. کنترل خشم یک مهارت بسیار مهم است که یادگیری آن نقش زیادی در کاهش رفتارهای پرخطر اجتماعی دارد.

 

مقالات پیشنهادی یادا: 

10 راز شگفت انگیز برای زیبایی صورت بانوان

10 مورد از بهترین کتاب های موفقیت برای موفق شدن

چگونه فن بیان خوبی داشته باشیم؟ نکاتی برای تقویت فن بیان

معرفی و خلاصه کتاب ثروتمندترین مرد بابل اثر جورج سمیویل کلاسون

12 مورد از بهترین راه ها برای افزایش تمرکز و دقت